Kung ikaw ay baguhan sa freelancing, normal lang na maraming terms ang hindi mo pa naiintindihan. Ang mga experienced freelancers ay ginagamit ang mga salitang ito nang parang natural sa araw-araw na pag-uusap. Pero para sa isang nagsisimula pa lang, maaaring nakakaconfuse o nakakakilig ang marinig ang mga ito sa unang pagkakataon.
Ang glossary na ito ay ginawa para sa mga tulad mo. Bawat term ay may simpleng Taglish na paliwanag at isang praktikal na halimbawa para mas madali mong maiintindihan kung paano ito ginagamit sa totoong freelancing world. Hindi kailangan pang buksan ang Google bawat beses na makakita ka ng bagong salita.
Paano gamitin ang glossary na ito: I-bookmark ang page na ito para laging accessible kapag may naencounter kang bagong term. Ang mga terms sa bawat kategorya ay nakaayos nang alphabetically para madali mong mahanap ang hinahanap mo. Pwede ka ring mag-Ctrl+F o Command+F para hanapin ang specific na salita agad.
Ang client ay ang taong o kompanya na nagbabayad sa iyo para sa iyong services. Hindi sila employer at hindi ka nila empleyado. Ikaw ay isang independent contractor na nagbibigay ng serbisyo sa kanila batay sa napagusapang terms.
Ang cold outreach ay ang pagco-contact sa isang potential client na hindi mo pa nakilala at hindi ka rin nila kilala. Maaari itong maging cold email, cold DM sa LinkedIn o Facebook, o cold message sa kahit anong platform. Tinatawag itong "cold" dahil wala pang existing na relationship bago ka mag-contact.
Ang lead ay katulad ng prospect pero mas specific. Ito ay isang potential client na nagpakita na ng interes sa iyong services o nagreply sa iyong outreach. Mas malamang na mag-convert ang isang lead kaysa sa isang random prospect.
Ang iyong niche ay ang specific na field o specialization ng iyong freelance services. Halimbawa, hindi lang basta "video editor" ang iyong niche, kundi "real estate video editor" o "YouTube long-form video editor." Mas specific ang niche, mas madaling mahanap ng tamang clients ang iyong profile.
Niche vs Skills: Ano ang pagkakaiba? Ang skills ay ang mga kakayahan o tools na alam mong gamitin. Halimbawa, ang Canva, video editing, at copywriting ay mga skills. Ang niche naman ay kung sino ang sineserbisyuhan mo at para saan. Kaya pwedeng sabihing: "Ang skill ko ay graphic design. Ang niche ko ay graphic design para sa mga real estate agents." Ginagamit mo ang salitang skills kapag nagtatanong ng kung ano ang kaya mong gawin. Ginagamit mo ang niche kapag nagtatanong ng kung sino ang iyong target na clients o sa anong industriya ka nag-specialize.
Ang portfolio ay ang koleksyon ng iyong mga nakaraang trabaho o sample works na ipinipresenta mo sa potential clients para mapatunayan ang iyong kakayahan. Para sa mga baguhan na walang client pa, pwede kang gumawa ng fictional o practice projects bilang portfolio pieces. Para sa mas detalyadong gabay, tingnan ang aming Paano Gumawa ng Freelance Portfolio guide.
Ang prospect ay isang potential client na hindi mo pa nakukuha bilang actual na client. Siya ay isang taong o negosyo na posibleng mag-hire sa iyo kung maayos ang iyong pitching at outreach. Hindi pa naging client pero may potential na maging isa.
Ang testimonial o review ay ang feedback na ibinibigay ng iyong client pagkatapos ng proyekto. Ito ang social proof na nagpapatunay sa ibang potential clients na mapagkakatiwalaan ka at gumagawa ng magandang trabaho. Para sa gabay sa tamang paghingi ng testimonial, tingnan ang aming Paano Humingi ng Testimonial sa Client guide.
Ang delivery call ay ang final na meeting o call sa pagitan mo at ng client kung saan opisyal mong ipinipresenta o isinasasubmit ang completed na trabaho. Dito nagre-review ang client ng final output, nagbibigay ng last minute na feedback, at kine-confirm ang acceptance ng deliverables. Hindi lahat ng projects ay nangangailangan ng delivery call, pero para sa mas malalaking projects ay mahalaga ito para maayos ang pagtatapos ng engagement.
Ang deliverable ay ang specific na output o resulta na ibinibigay mo sa client bilang resulta ng iyong trabaho. Maaaring ito ay isang final na graphic, isang edited na video, isang completed na website, o isang written na article. Ang mga deliverables ay dapat malinaw na nakasaad sa scope of work.
Synonyms: Copyright, Creative Rights, Ownership Rights
Ang intellectual property o IP ay ang legal na ownership ng creative work na ginawa mo bilang freelancer. By default, ikaw bilang creator ang may copyright ng iyong ginawa. Pero karaniwang ibinibigay ng mga freelancers ang IP rights sa client bilang bahagi ng kanilang service pagkatapos ng full payment. Kailangan itong nakasaad ng malinaw sa inyong agreement bago magsimulang magtrabaho.
Ang kill fee ay ang halaga na binabayad ng client sa freelancer kapag kinansela nila ang isang proyekto pagkatapos na nagsimula na ang trabaho. Nagsisilbing compensation ito para sa oras at effort na nagastos mo sa proyekto bago ito kinansela. Ang kill fee ay karaniwang 25% hanggang 50% ng total na project cost depende sa kung gaano kalayo na ang trabaho bago kinansela.
Ang milestone ay ang mga specific na checkpoints o stages ng isang proyekto kung saan nagse-settle ng partial payment ang client. Halimbawa, sa isang malaking web development project, maaaring may milestone payment sa pagsisimula, sa kalagitnaan, at sa pagtatapos. Nagpoprotekta ito sa iyo laban sa non-paying clients.
Ang proposal ay ang dokumento na isinusumite mo sa potential client na nagpapaliwanag kung paano mo gagawin ang kanilang proyekto, magkano ang iyong rates, at bakit ikaw ang tamang tao para sa trabaho. Ito ang iyong chance na i-convince ang client na ikaw ang pipiliin nila sa lahat ng applicants. Para sa template, tingnan ang aming Free Client Proposal Template.
Ang retainer ay isang setup kung saan nagbabayad ang client sa iyo ng fixed na halaga bawat buwan kapalit ng consistent na services o availability. Mas stable ang retainer kaysa sa project-based na trabaho dahil regular ang kita. Ito ay ang freelancer's version ng monthly salary.
Ang scope creep ay nangyayari kapag ang client ay unti-unting nagdadagdag ng mga bagong trabaho o requirements na hindi kasama sa original na napagusapan nang hindi naman nagdadagdag ng bayad. Ito ay isa sa mga pinakacommon na problema ng mga freelancers lalo na sa mga baguhan na nahihiyang tumanggi.
Synonyms / Related: Job Order, Work Order, Brief
Ang scope of work ay ang malinaw na listahan ng lahat ng gagawin mo para sa isang client sa isang partikular na proyekto. Kasama dito ang mga specific na deliverables, ang bilang ng revisions, ang timeline, at kung ano ang eksaktong responsibilidad mo. Sa ilang setups, tinatawag din itong Job Order lalo na kapag ang client ay nagse-send ng formal na written request para sa isang specific na trabaho.
Ang pag-intindi sa mga freelancing terms ay hindi lang para sa trivia. Ito ay nagbibigay sa iyo ng confidence na makipag-communicate nang propesyonal sa iyong mga clients mula sa unang araw.
Ang down payment ay ang partial na bayad na hinahingi mo sa client bago pa man magsimula ang trabaho. Karaniwan itong 30% hanggang 50% ng total na project cost. Nagpoprotekta ito sa iyo laban sa mga client na maaaring hindi magbayad pagkatapos ng proyekto.
Ang emergency fund ay ang nakalaan na ipon na specifically para sa mga hindi inaasahang gastos o sitwasyon. Para sa mga freelancers na may irregular na kita, ang emergency fund ay mas kritikal kaysa sa mga regular na empleyado. Inirerekomenda ang anim hanggang labindalawang buwan ng monthly expenses bilang target. Para sa kumpleto na gabay, tingnan ang aming Emergency Fund para sa Filipino Freelancers guide.
Ang ghosting ay nangyayari kapag ang isang client o prospect ay bigla na lang huminto sa pakikipag-communicate nang walang explanation. Maaaring mag-ghost ang isang client pagkatapos mong tapusin ang trabaho nang hindi nagbabayad, o maaaring mag-ghost ang isang prospect pagkatapos ng matagal na negotiation. Ito ay isa sa mga pinaka-frustrating na karanasan ng mga freelancers.
Ang invoice ay ang official na dokumento na isinisend mo sa client bilang request for payment pagkatapos mong tapusin ang trabaho. Kasama sa invoice ang iyong pangalan, ang details ng trabahong nagawa, ang halaga ng bayad, at ang due date ng payment. Para sa template, tingnan ang aming Invoice Template para sa Filipino Freelancers.
Ang low-balling ay nangyayari kapag ang isang client ay nag-o-offer ng bayad na masyadong mababa at hindi nagrerespeto sa tunay na halaga ng iyong trabaho at expertise. Maaari itong maging intentional na tactic ng client para makuha ang pinakamurang posibleng trabaho, o maaari ring resulta ng kawalan ng kaalaman tungkol sa fair market rates. Bilang Filipino freelancer, mahalagang malaman ang iyong worth at huwag payagan ang iyong sarili na ma-low-ball lalo na kapag nagtatatrabaho sa international clients.
Ang net terms ay nagre-refer sa bilang ng araw na binibigay mo sa client para bayaran ang invoice. Ang Net 15 ay nangangahulugang 15 araw ang deadline ng payment mula nang matanggap nila ang invoice. Ang Net 30 ay 30 araw. Para sa mga Filipino freelancers, ang Net 7 o Net 15 ay mas inirerekomenda para maiwasan ang matagal na paghihintay ng bayad.
Ang freelance marketplace ay isang online platform kung saan nagtatagpo ang mga freelancers at clients para mag-transact ng services. Dito nagse-set up ng service listings ang mga freelancers at naghahanap ng talent ang mga buyers. Iba ito sa traditional job boards dahil ikaw bilang freelancer ang nagse-set ng iyong sariling terms at presyo.
Ang gig ay isang single na service offering na ini-list mo sa isang freelance platform. Sa ibang platforms, tinatawag itong listing o service package. Ang bawat gig ay may sariling title, description, pricing, at deliverables. Maaari kang mag-create ng maraming gigs depende sa iyong different services o packages.
Ang inbound orders ay ang mga kliyente o orders na pumupunta sa iyo nang hindi ka aktibong naghahanap. Nangyayari ito kapag ang iyong profile, listing, o content ay nahanap ng potential clients sa kanilang sariling paghahanap. Ito ang layunin ng tamang platform presence at SEO-optimized na profile.
Ang KYC o Know Your Customer ay isang layman's term para sa identity verification process na ginagamit ng mga financial platforms at online marketplaces para ma-confirm na ikaw ay isang tunay na tao. Hindi mo makikita ang salitang KYC sa lahat ng platforms pero ang konsepto nito ay ginagamit nila para sa kanilang verification systems. Sa Zinn Hub halimbawa, tinatawag itong Freelancer Verification. Para sa kumpleto na gabay, tingnan ang aming Paano Ma-verify ang Zinn Hub Account guide.
Ang verified badge o trust badge ay isang visual indicator sa iyong profile o service listing na nagpapakita na ikaw ay na-verify ng platform. Nagbibigay ito ng additional na credibility sa mga potential clients dahil nakikita nila na may third party na nagkumpirma ng iyong identity at credentials.
Ang Zinn ay ang tawag sa service listing sa Zinn Hub. Katulad ng gig sa ibang platforms, ang Zinn ay ang iyong individual na service offering na makikita ng international buyers kapag nagse-search sila ng Filipino specialists. Ang bawat Zinn ay may title, description, pricing tiers, at sample works. Libre ang gumawa ng hanggang 20 Zinns sa Free plan ng Zinn Hub.
Ang burnout ay isang estado ng chronic na pagod at overwhelming na stress na resulta ng matagal na overworking nang walang sapat na pahinga. Para sa mga freelancers na walang fixed na working hours, ang burnout ay isang malaking panganib. Ang mga sintomas ay kinabibilangan ng lack of motivation, chronic fatigue, at inability to focus sa trabaho.
Ang lay-off sa konteksto ng freelancing ay nangyayari kapag ang isang long-term client ay bigla na lang nagpapaalam na hindi na nila kailangan ang iyong services. Hindi ito kagaya ng ghosting dahil may komunikasyon pa rin, pero ang epekto ay katulad ng isang empleyado na biglang pinagtigil ng trabaho. Ito ang isa sa mga pinaka-madilim na karanasan ng mga freelancers lalo na kung ang client na iyon ay pangunahing pinagkukunan ng kita. Kaya importante ang emergency fund at ang pagkakaroon ng multiple clients.
Ang niche down ay ang proseso ng pagpapakita ng mas specific at mas focused na target market o service offering. Imbes na mag-offer ng general services sa lahat, pinipili mong mag-focus sa isang specific na industriya, client type, o service. Ang mas narrow na niche ay karaniwang nagdudulot ng mas mataas na rates at mas madaling client finding.
Ang onboarding ay ang proseso ng pag-welcome at pag-orient sa bagong client sa simula ng inyong professional na relasyon. Kasama dito ang pagpapaliwanag ng iyong workflow, ang pagkolekta ng necessary na information at access, at ang pag-set ng expectations para sa magkabilang panig. Ang maayos na onboarding ay nagtatakda ng tono para sa buong engagement.
Ang personal branding ay ang paraan ng pagpapakita mo sa iyong sarili sa professional world. Kasama dito ang iyong online presence, ang konsistency ng iyong messaging, ang visual identity ng iyong materials, at kung paano ka kilala ng iyong niche community. Ang malakas na personal brand ay nagpapadali ng client finding at nagpapataas ng perceived value ng iyong services.
Ang upskilling ay ang proseso ng pagkatuto ng bagong skills o pagpapabuti ng iyong existing skills para mapahusay ang iyong professional value. Para sa mga freelancers, ang upskilling ay maaaring mangahulugang pagkatuto ng bagong tool, pagdaragdag ng kaugnay na niche, o pagpapalalim ng existing expertise. Para sa inspirasyon, tingnan ang aming 20 Freelance Niches with Low Competition guide.
Pro tip: Ang pagkatuto ng mga terms na ito ay isang magandang simula pero ang totoong pag-unawa sa mga ito ay mangyayari habang nagsisimula kang mag-take ng actual na projects at makikipag-interact sa mga totoong clients. Huwag matakot na magtanong kung hindi mo maintindihan ang isang term na naencounter mo.
Mga Madalas na Tanong
Kailangan ko bang malaman ang lahat ng terms na ito bago magsimulang mag-freelance?
Hindi naman kailangan ng lahat nang sabay-sabay. Ang pinaka-importante para sa simula ay ang mga basic terms tulad ng niche, client, portfolio, scope of work, at invoice. Ang iba pang terms ay matututunan mo na lang habang tumatakbo ang iyong freelance career at nakakaencounter ka ng mga bagong sitwasyon.
Bakit may mga terms na English at hindi Tagalog?
Ang karamihan ng freelancing industry terms ay nagmula sa international English-speaking markets at hindi pa sila may widely accepted na Tagalog equivalents. Kahit sa mga Filipino freelancing communities at Facebook groups, ang mga terms na ito ay ginagamit sa English. Mas mahalaga ang maintindihan mo ang kahulugan ng bawat term kaysa sa malaman ang Tagalog translation nito.
Ano ang pinagkaiba ng client at employer?
Ang employer ay nagbabayad ng regular na sahod sa isang empleyado na nasa ilalim ng kanyang supervision at control. Ang client naman ay nagbabayad sa iyo para sa isang specific na service o deliverable bilang independent contractor. Ikaw bilang freelancer ay hindi empleyado ng iyong client at maaari kang mag-take ng maraming clients nang sabay-sabay.
Ano ang dapat gawin kapag na-ghost ng client?
Una, mag-follow up ng isang beses o dalawang beses sa loob ng ilang araw. Kung wala pa ring sagot, mag-send ng formal na final notice na nagsasaad ng deadline para sa payment o communication. Para maiwasan ang ganito, palaging humingi ng down payment bago magsimula at maglagay ng late payment clause sa iyong agreement.
Paano ko malalaman kung na-low-ball na ako ng client?
Ang pinaka-epektibong paraan ay ang pag-research ng current market rates para sa iyong specific niche at experience level. Ang mga rate guides tulad ng aming Video Editing Rates at Social Media Management Rates pages ay nagbibigay ng realistic na benchmarks para sa Philippine freelancers. Kapag ang offer ng client ay significantly below sa market rate, iyon ay isang malinaw na signal ng low-balling.
Ano ang dapat gawin kapag biglang na-lay off ng client?
Ang una mong gagawin ay huwag mag-panic. Ito ang eksaktong sitwasyon para saan ang iyong emergency fund. Habang ginagamit mo ang iyong emergency fund para sa iyong monthly expenses, simulan agad ang paghahanap ng bagong clients sa pamamagitan ng cold outreach, platform listings, at iyong existing na network. Ang lay-off ay isang pahiwatig na ang iyong income stream ay hindi sapat na na-diversify.
Ang Pagkatuto ay Hindi Titigil Dito
Ang mga terms na nakalista sa glossary na ito ay simula pa lang ng iyong freelancing vocabulary journey. Habang nagsisimula kang kumuha ng mga actual na projects at makikipag-interact sa mga totoong clients, mas maraming terms ang iyong matututunan nang natural at organic.
Ang pinaka-importanteng bagay ay huwag matakot na magtanong kapag may hindi ka naiintindihan. Walang tanong na masyadong simple sa freelancing community.
I-bookmark ang page na ito at bumalik kapag may bagong term kang naencounter. At kung handa ka nang simulan ang iyong freelancing journey, ang PinoyFreelance.PH ay may daan-daang libreng guides na tutulong sa iyo sa bawat hakbang ng proseso.